In 1862 neemt Marten Kingma een steenfabriek aan de Kingmaweg over waar hij in 1870 boter ging maken. Zo ontstond de eerste boterfabriek in Lemele / Lemelerveld. Jan Martens Kingma begint in 1915 met de bouw van een nieuwe stoomzuivelfabriek in Lemelerveld. Omdat hier ook kaas werd gemaakt kreeg het de naam "Roomboter en Kaasfabriek Statum". De heer W. Postma kreeg de dagelijks leiding en de fabriek is in gebruik gebleven tot 1945. Daarna ging de melk naar de fabrieken in de omgeving.